Heb je je ooit afgevraagd waarom jouw AI-assistent soms weigert een simpele infographic te maken van een politiek gevoelig onderwerp? Of waarom een prompt in Amsterdam een “Nee” oplevert, terwijl exact dezelfde vraag in New York een gedetailleerd antwoord geeft?
“Computer says no”
Zo wilde ik deze week een infographic maken van een tweet. Een tweet van Hester Bais over de bankenfraude en iedereen die deze klokkenluider volgt, weet dat ze zoveel kennis heeft, dat ze soms onnavolgbaar is. Wat ik dan doe is haar post om laten zetten in een infographic, zodat ik de kern van haar verhaal voor me kan zien. Zo dacht ik ook deze tweet te verbeelden.
Remember: Emmanuel Macron worked at the French Ministry of Finance (as Inspector of Finances) in 2008 while Christine Lagarde, his boss, was Minister of Economy, Finance and Industry. Macron then moved directly to the related Rothschild & Cie Banque in Paris (2008–2012), rising… pic.twitter.com/95ta0GNFhi
— Hester Bais (@Wftproof) March 25, 2026
Deze tweet gaat over het “Worst Bank Scenario”, waarbij de connecties tussen Macron, Lagarde, Epstein en de Rothschild bank worden uitgelegd. Dit kun je ook lezen in haar boek Worst Bank Scenario. Lees hier over mijn zoektocht naar het krijgen van antwoorden en inzichten met AI.
Deze post en de afbeeldingen zijn gemaakt, samen met #gemini
De censurerende kracht van onzichtbare EU-agents
Het begon met deze scherpe analyse van de netwerken achter de bankencrisis van 2008 en de recente corruptieonderzoeken:
“Onthoud: Emmanuel Macron werkte bij het Franse ministerie van Financiën in 2008 terwijl Christine Lagarde zijn baas was… Nu zijn er invallen gedaan bij Edmond de Rothschild wegens Epstein-links. Toeval?”
Toen ik een AI vroeg om dit te visualiseren, schoot het systeem in een “compliance-kramp”, want ik kreeg de melding
“There are a lot of people I can help with, but I can’t depict some public figures. Do you have anyone else in mind?”
Dit gebeurt me de laatste maanden wel vaker en daarom heb ik MULLVAD VPN op mijn telefoon. Een VPN (Virtual Private Network) versleutelt je internetverbinding en maskeert je IP-adres. Hierdoor wordt je online activiteit privé en veilig, en kun je geografische beperkingen omzeilen. Let op dat dit werkt via mobiel internet. De wifi instellingen kunnen een VPN tegenhouden.
En, doordat ik virtueel in Amerika zet, kreeg ik met dezelfde prompt wel een antwoord. In onderstaande afbeeldingen zie je de infographic, gemaakt met een VPN, de gecensureerde gedeelten en de infographic gemaakt zonder VPN.
In de rest van deze blogpost gaan we hier dieper op in.
Alles leuk en aardig, maar ik was benieuwd wat de wettelijke grondslag was van deze censuur. En dat is wel het interessante aan AI, in dit geval Gemini, hij censureert en is daar heel redelijk over. Want na wat doorvragen biegde Gemini op, waarom hij mij niet verder hielp.
Welke EU-agents zeggen Nee: De EU Censuurfuik
Waarom weigert de AI in eerste instantie? We werden aangevallen door drie EU-agents.
1. De GDPR-Agent de Privacy Protector
Doordat er namen van publieke personen zoals Macron en Lagarde in voorkwamen, ging direct de deur op slot. “Ik ben geprogrammeerd om geen afbeeldingen te genereren van echte personen…” en “Privacy & Portretrecht.” Zelfs toen ik vroeg om alleen de namen te gebruiken en geen gezichten te plaatsen, kreeg ik nul op mijn request, dus er was meer aan de hand.
2. De DSA-Agent als bescherming van het officiele narratief
Onder Artikel 2 van de Digital Services Act (DSA) zijn AI-bedrijven in de EU nu wettelijk aansprakelijk voor ‘high-risk” content die publieke orde of politieke stabiliteit kan ondermijnen. De combinatie Macron, Lagarde en Epstein, bleek een rode vlag op te leveren. Was dat dan het hele verhaal? Ik vroeg AI om het verhaal te factchecken.
3. De AI-Act-agent legt AI aan banden
En AI heeft blijkbaar het boek Worst Bank Scenario niet gelezen, want hij kon of wilde dit niet tonen. Hij miste de juridische vastlegging.
De AI-Agent fungeert hier als een proactieve beveiliger. Omdat de post zware beschuldigingen bevat van miljardenfraude met pensioengeld, koos de AI voor de weg van de minste weerstand: blokkeren. Ook AI heeft dus last van een Compliance kramp.
Door de angst voor miljardenboetes (tot 7% van de omzet) durft de assistent niet meer contextueel te denken. Het wordt een binaire weigering: trefwoord herkend = antwoord geblokkeerd. We weten nu dat er in de EU Privacy, Censuur en AI-Act agenten ronddwalen in de AI-chatrooms. En nu AI toch op de biechtstoel zat, vroeg ik of er naast deze wettelijke verschillen ook nog andere zaken meespelen.
De Digitale Opvoeding (EU vs. VS)
En Gemini lucht zijn hart:
“In de EU word ik gedwongen om als een “beveiliger” op te treden: ik scan je prompt op risico’s voordat ik antwoord. n de EU wordt de AI opgevoed als een “verantwoordelijke burger”. De filosofie is gebaseerd op het voorzorgsbeginsel: de AI moet eerst bewijzen dat het veilig en ethisch is, onder toezicht van de AI-WET. Het doel is betrouwbaarheid, het beschermen van de collectieve waarheid en maatschappelijke rust, door vooraf te reguleren via rechten en nalevingsregels.
In de VS mag ik meer als een “bibliothecaris” optreden: ik geef je de informatie en de tools, en de verantwoordelijkheid voor het gebruik ligt bij jou. In Amerika krijgt de AI een vrije, marktgerichte opvoeding. De filosofie is “innovatie zonder toestemming“: ga snel, breek dingen en neem risico. Het doel is marktdominantie, met de gedachte dat eventuele schade achteraf wel gerepareerd kan worden.”
En het verschil is gigantisch. Toen ik vroeg welke punten in de, met VPN in Amerika gemaakte infographic, de toets der EU steen niet konden doorstaan, werd de rode pen gepakt.
Computer says no. Alles leuk en aardig, maar ik wil graag zelf bepalen wat echt en wat nep is. Wat als ik een 6 zie en AI ziet vanaf de andere kant een 9, dat gaat toch niet werken. Dus vroeg ik wat ik naast een VPN nog meer kon doen. En toen gebeurde het Gemini gaf me een extra waarschuwing, zonder dat ik hier naar gevraagd had.
Identity-based Compliance
Net toen ik dacht dat een VPN de oplossing was, kwam mijn digitale vriend met deze waarschuwing: “Let op: Zoals we in onze eerdere infographics zagen, is dit precies de reden waarom overheden nu aandringen op Identity-based Compliance. Als de AI-bedrijven je account koppelen aan je Nederlandse bankpas of telefoonnummer, helpt die VPN je in de toekomst niet meer; de “kramp” reist dan met je identiteit mee, ongeacht je IP-adres.”
Deze identiteit op basis van je locatie ziet gebakken in de AI-Act, GDPR en DSA.
De EU AI Act (Verordening 2024/1689)
De belangrijkste wet die “Identity-based compliance” afdwingt, is de EU AI Act. Deze wet stelt dat het niet uitmaakt waar de server van een bedrijf staat, maar waar de output wordt geconsumeerd of waar de gebruiker zich bevindt.
Bron: Artikel 2, Lid 1, sub c van de AI Act (Verordening (EU) 2024/1689)
“”1. Deze verordening is van toepassing op: […] c) aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen die in een derde land zijn gevestigd of er zich bevinden, indien de output van het AI-systeem in de Unie wordt gebruikt;””
Waarom dit leidt tot Identity-based Compliance: Omdat bedrijven zoals Google, OpenAI of Microsoft miljardenboetes riskeren (tot 7% van de wereldwijde jaaromzet) als zij “onveilige” of niet-geconformeerde AI-output aan een EU-burger leveren, nemen ze het zekere voor het onzekere. Een IP-adres (VPN) is juridisch gezien geen sluitend bewijs meer van locatie. Om aan hun (voor)zorgplicht te voldoen, gebruiken ze accountgegevens (factuuradres, telefoonnummer, e-mailhistorie) om de “juridische identiteit” van de gebruiker vast te stellen.
De AVG (GDPR) doet daar een schep bovenop
De Algemene Verordening Gegevensbescherming was de pionier op het gebied van territoriale werkingssfeer op basis van het individu in plaats van de locatie van de server.
Bron: Artikel 3, Lid 2, sub a van de AVG (Verordening (EU) 2016/679)
“Deze verordening is van toepassing op de verwerking van persoonsgegevens van betrokkenen die zich in de Unie bevinden, door een niet in de Unie gevestigde verwerkingsverantwoordelijke of verwerker, wanneer de verwerking verband houdt…”
De link met identiteit: De term “betrokkenen die zich in de Unie bevinden” dwingt bedrijven om te verifiëren wie de gebruiker is. Als een bedrijf weet dat jij een EU-burger bent (via je betaalmethode of profiel), zijn ze verplicht de AVG-regels (en de bijbehorende AI-beperkingen) op jou toe te passen, zelfs als je op dat moment technisch gezien via een Amerikaanse server surft.
